Dział
Podstawowe pojęcia z zakresu ekologii
Ilość znalezionych haseł: 286
(ekologia lasu, podstawowe pojęcia z zakresu ekologii), czynniki środowiskowe [gr. oíkos = dom, domostwo + lógos = nauka], wszystkie warunki bytowania organizmów mające bezpośredni lub pośredni wpływ na ich wzrost, rozwój, aktywność życiową i metabolizm. Są to zarówno elementy ożywione (czynniki biotyczne), jak i nieożywione (czynniki abiotyczne) ich środowiska życia, a także czynniki antropogeniczne. Te same warunki danego środowiska działają niejednakowo w stosunku do różnych gatunków, a nawet oddziałują nierównomiernie na ten sam organizm w różnych okresach jego życia. Wśród czynników ekologicznych wyróżniamy czynniki niezbędne, bez których dany organizm nie może istnieć lub odbyć pełnego cyklu swojego rozwoju. Dla roślin zielonych jest to np. dostępność tlenu, dwutlenku węgla, energii słonecznej, wody, ciepła i soli mineralnych, a dla zwierząt – tlen, składniki organiczne i woda. Inne czynniki ekologiczne nie są nieodzowne dla życia i rozwoju organizmów, ale ich obecność i natężenie nie pozostaje bez wpływu. Zaliczamy do nich np. wiatr, rozrzedzenie powietrza oraz czynniki antropogeniczne (np. gazy spalinowe, środki ochrony roślin). Czynniki ekologiczne działają kompleksowo. Znaczenie każdego z nich zmienia się w zależności od zespołu czynników, które mu towarzyszą. Istnieje też współzależność – zmiana jednego pociąga za sobą zmianę innych czynników. Organizmy przystosowują się zwykle do całego zespołu warunków ekologicznych panujących w ich środowisku.
Zobacz więcej...
(ekologia lasu, podstawowe pojęcia z zakresu ekologii), czynniki środowiskowe obniżające tempo wzrostu populacji przez wpływ na jej rozrodczość lub śmiertelność. Są zależne i niezależne od zagęszczenia populacji. Czynnik zależny od zagęszczenia (fakultatywny) działa tym silniej, im większa jest liczebność populacji. Utrzymuje ją na stosunkowo stałym poziomie w granicach pojemności środowiska, obniżając tempo jej wzrostu przez zwiększenie śmiertelności lub obniżenie rozrodczości. W wypadku populacji malejącej działa odwrotnie, obniżając śmiertelność, a zwiększając rozrodczość. Przykładami czynników zależnych od zagęszczenia są: drapieżnictwo, choroby, konkurencja wewnątrz- i międzygatunkowa. Czynniki zależne od zagęszczenia mogą prowadzić również do cyklicznych fluktuacji zagęszczenia populacji. Czynnik niezależny od zagęszczenia wpływa na wielkość danej populacji, ale sam nie zmienia się pod wpływem zmian wielkości tej populacji. Przykładami takich czynników są różnego rodzaju katastrofy, np. powódź, huragan, pożar, zamieć. Ich wystąpienie oraz skutki działań są trudne do przewidzenia i mogą spowodować drastyczne zmiany liczebności populacji. Odsetek zabitych osobników nie zależy w tym wypadku od wielkości populacji.
Zobacz więcej...
(ekologia lasu, podstawowe pojęcia z zakresu ekologii), [łac. de- – przedrostek oznaczający przeczenie + generatio = płodzenie, rodzenie, gr. oíkos = dom, domostwo + systema = metoda, układ], krótkotrwałe odkształcenie naturalnej struktury ekosystemu (lub jego części) i wynikające z tego zaburzenia w jego funkcjonowaniu; mogą ją wywołać endogenne czynniki biotyczne (np. nagromadzenie się odchodów ptaków kolonijnych w miejscu gniazdowania zmienia właściwości fizykochemiczne gleby, a także roślinność) lub czynniki egzogenne (np. pożar, wypas zwierząt, wydeptywanie, wyrąb).
Zobacz więcej...
(ekologia lasu, podstawowe pojęcia z zakresu ekologii), [łac. de- – przedrostek oznaczający przeczenie + gradatio = stopniowanie], pogorszenie się stanu środowiska wskutek niekorzystnych zmian fizycznych, chemicznych i biologicznych wywołanych działalnością człowieka; objawia się zaburzeniami w obiegu pierwiastków związanymi z wprowadzeniem do cykli biogeochemicznych dodatkowych ilości siarki, fosforu, azotu, metali ciężkich, kumulacją trudno rozkładalnych ksenobiotyków, utratą zdolności samoregulacyjnych oraz utrudnieniami w przepływie energii w ekosystemach; obejmuje degradację atmosfery, gleby i wód.
Zobacz więcej...
(ekologia lasu, podstawowe pojęcia z zakresu ekologii), [łac. de- – przedrostek oznaczający przeczenie + gradatio = stopniowanie], niszczenie naturalnych zgrupowań zwierzęcych na skutek zubażania szaty roślinnej, zmniejszania się powierzchni ściółki, wzbogacania flory przez obce gatunki roślin, rozrywania naturalnych zasięgów występowania zwierząt, a także zanik naturalnych siedlisk. Silną degradację zgrupowań zwierzęcych obserwuje się na terenie aglomeracji miejskiej; ma ona związek z wysokim natężeniem oddziaływania czynników antropogenicznych takich, jak np. hałas, silne pole magnetyczne (zakłócające orientację przestrzenną), oświetlenie nocne (zakłóca rytm aktywności dobowej, wydłuża czas zerowania), światła samochodów i infrastruktura techniczna (pułapki ekologiczne).
Zobacz więcej...
(ekologia lasu, podstawowe pojęcia z zakresu ekologii), dekompozycja jest przejawem oddychania organizmów w ekosystemach, rozkład wielkocząsteczkowych związków organicznych, wyprodukowanych przez organi¬zmy samożywne, na proste związki nieorganiczne: dwutlenek węgla, wodę, jony wodorowe, aniony i kationy, z uwolnieniem energii cieplnej, z udziałem tlenu. Dekompozycje realizują wszystkie organizmy żywe. Rośliny dekomponują połowę zsyntetyzowanych przez siebie związków organicznych, konsumenci i destruenci doprowadzają do formy mineralnej większość pobranej z otoczenia materii organicznej. Częściowa, powolna dekompozycja dokonuje się również bez udziału organizmów żywych, pod wpływem działania tlenu atmosferycznego; pożary lasów i stepów również są formą dekompozycji biomasy. Ostatecznej dekompozycji największej części materii organicznej wyprodukowanej w biosferze dokonują destruenci, czyli organizmy odżywiające się martwą materią organiczną i dokonujące jej częściowej lub ostatecznej mineralizacji. Dekompozycja jest procesem wieloetapowym, nie zawsze doprowadzającym do pełnej mineralizacji. Produktami niepełnego rozkładu materii organicznej są m.in. kwasy humusowe, w wodach także wolne cukry i lipidy. Na lądach produkty niepełnego rozkładu materii organicznej wchodzą w skład gleby jako próchnica (humus), w oceanach i głębokich jeziorach większość zdegradowanej materii organicznej pozostaje w formie rozpuszczonej, zawiesina osadza się na dnie, gdzie w warunkach beztlenowych tworzy się tzw. sapropel.
Zobacz więcej...
(ekologia lasu, podstawowe pojęcia z zakresu ekologii), materia organiczna budująca ciała organizmów żywych jest po ich śmierci rozkładana i powraca do obiegu w formie związków dostępnych dla roślin. Destruenci - to organizmy przetwarzające martwą materię organiczną. Do grupy tej zaliczamy głównie bakterie i grzyby.
Mackenzie A., Ball A.S., Virdee S.R. (2005): Ekologia. Krótkie wykłady. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
(ekologia lasu, podstawowe pojęcia z zakresu ekologii), destruenci stanowią ogniwo domykające obieg pierwiastków w ekosystemach. Do tej grupy należą liczne mikroorganizmy heterotroficzne (bakterie, grzyby, promieniowce), pierwotniaki i wiele bezkręgowców (nicienie, pierścienice, roztocze, owady bezskrzydłe, chrząszcze i in.).
Weiner J. (2003): Życie i ewolucja biosfery. Podręcznik Ekologii Ogólnej. PWN, Warszawa.
Zobacz więcej...
(ekologia lasu, podstawowe pojęcia z zakresu ekologii), detrytusożercy, detrytusofagi [łac. detritus = roztarty, rozdrobniony + gr. phágein = jeść, pożerać], organizmy heterotroficzne odżywiające się nierozłożoną, martwą materią organiczną – detrytusem. Ułatwiają one saprofitycznym mikroorganizmom (destruentom) mineralizację związków organicznych przez rozdrabnianie szczątków roślinnych i zwierzęcych, zmianę struktury i właściwości podłoża (np. mieszanie, natlenianie), stwarzanie mikroorganizmom odpowiedniego środowiska życia w swoich przewodach pokarmowych. Pomagają też w rozprzestrzenianiu się mikrooganizmów oraz roznoszą szczątki roślinne i zwierzęce, przez co zapobiegają nadmiernemu nagromadzaniu się materii w jednym miejscu. Do detrytofagów zalicza się padlinożerców, kałożerców i mułożerców, a w środowisku wodnym także część sedymentatorów i filtratorów. Należą do nich przede wszystkim drobne bezkręgowce żyjące w glebie, ściółce leśnej, wodach i mule. Są to m.in. pierścienice, roztocze glebowe, larwy owadów, krocionogi, wrotki, nicienie, skorupiaki. Stanowią poziom konsumentów I rzędu w detrytusowym łańcuchu pokarmowym (łańcuch detrytusowy).
Zobacz więcej...
« 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 »
Wszystkich stron: 20