Lasy Państwowe
Logo Encyklopedii Leśnej

Dział

Gleboznawstwo leśne

Ilość znalezionych haseł: 1004

Żywe organizmy w glebie i próchnica

humifikacja glebowej materii organicznej

(Gleboznawstwo leśne), częściowy rozkład pierwotnych związków organicznych (np. igliwie, liście, gałązki, itp.) i wtórna synteza. W wyniku humifikacji powstaje → próchnica (humus). W profilu glebowym próchnica przybiera ciemne zabarwienie i występuje w górnej jego części. Związki humusowe są substancjami o złożonej strukturze. Są to związki odgrywające bardzo istotne funkcje w kształtowaniu morfologii i właściwości gleb. Materia organiczna to substrat którym żyje → edafon glebowy. Humifikacja odbywa się w dwóch etapach: rozkład (→ butwienie z udziałem tlenu i beztlenowe → gnicie) oraz synteza swoistych związków próchnicznych, do których, zgodnie z klasycznymi metodami chemicznego frakcjonowania, zalicza się: → kwasy humusowe, → kwasy huminowe, → kwasy fulwowe , → huminy. Nowsze badania wskazują na ograniczenia przydatności wyników klasycznego frakcjonowania związków próchnicznych w dalszych badaniach ich struktury i sugerują nowe metody oparte na separacji próbek według pochodzenia. Na tak przygotowanych próbkach proponuje się analizy oparte na fizycznym frakcjonowaniu według wielkości i gęstości, a także badanie rozpuszczonej materii organicznej w roztworze glebowym. Produkty humifikacji są niedostępne dla roślin wyższych i aby mogły być przez nie pobrane muszą ulec dalszemu rozkładowi w procesie → mineralizacja glebowej materii organicznej

Zobacz więcej...

Żywe organizmy w glebie i próchnica

kręgowce glebowe

(Gleboznawstwo leśne), Kręgowce (Vertebrata). Tylko nieliczne kręgowce w warunkach geograficznych Polski można zaliczyć do form glebowych, w dodatku okresowych. Niektóre płazy (kumaki, ropuchy, traszki, salamandry) i gady zimują w glebie, wykorzystują ją jako schronienie w czasie upałów i suszy. Ze ssaków, z glebą związane są np. kret i ryjówka, a także drobne gryzonie. Jedynym kręgowcem w Polsce ściśle związanym z glebą jest kret., który ma przystosowane do grzebania przednie kończyny. Kret większość życia spędza w glebie i opuszcza ją na krótko wiosną, w czasie godów. Kret unika suchych gleb piaszczystych, a także zbyt wilgotnych lub zbyt zbitych. Głębokość chodników kreta jest zróżnicowana, zwykle w zasięgu korzeni roślin, zimą chodniki są głębsze. Wyliczono, że ilość gleby wyrzuconej przez jednego kreta w ciągu jednego roku może dochodzić do 13 ton. Daje to obraz rozmiaru mieszania gleby przez krety. Pokarmem kretów są prawie wszystkie zwierzęta spotkane w glebie, w tym najczęściej – dżdżownice, często poczwarki, larwy. Udział owadów dojrzałych w diecie kreta stanowi do 5%. Napotykano przypadki zjadanych myszy przez kreta. Krety gromadzą zapasy pokarmu na zimę, zwykle w specjalnych niszach w pobliżu gniazda zimowego, czasem w ścianach chodników. Dżdżownice znalezione jako zapas zimowy miały okaleczone lub odgryzione pierścienie głowowe, lecz pozostawały żywe i mało aktywne. Aktywność kreta sprzyja przewietrzaniu, spulchnianiu i mieszaniu gleby. W przeciwieństwie do kreta, drobne ryjówki żyją głównie w ściółce leśnej, nie są zdolne do rycia korytarzy i preferują wilgotne lasy liściaste. W glebach leśnych gryzonie reprezentowane są przez smużkę (skoczkowate), badylarka, mysz polną, zaroślową i leśną (myszowate). Najliczniej reprezentowane są w glebach leśnych chomikowate, nornica ruda, piżmak. Niemal wszystkie gryzonie żywią się materiałem roślinnym, a także drobnymi bezkręgowcami. Inne grupy istot żywych w glebie zaprezentowano hasłem → organizmy glebowe.

Zobacz więcej...
Kontakt

Szybki kontakt