(Gleboznawstwo leśne), woda higroskopowa tworzy cienką powłoczkę przylegającą do cząstek glebowych z dużą siłą, często złożoną z kilku warstewek wody. Jest to woda nieruchoma, niedostępna dla roślin, gdyż siła molekularna wiążąca ją z glebą znacznie przekracza siłę ssącą korzeni roślin. Odparowywuje ona w temperaturze 105oC. Jest nazywana pojemnością higroskopijną lub maksymalną higroskopowością gleby.
(Gleboznawstwo leśne), w kapilarach glebowych, to jest kanalikach o średnicy rzędu dziesiątych lub setnych części milimetra występują siły kapilarne objawiające się wciąganiem lub wypychaniem z nich cieczy. Wielkość tego ciśnienia zależy od średnicy kapilar i od napięcia powierzchniowego cieczy. Efektem działania sił kapilarnych w glebie jest podsiąk kapilarny wody ponad jej zwierciadło wody gruntowo-glebowej. Woda kapilarna występująca w strefie podsiąku i pozostająca w kontakcie z wodą gruntowo-glebową nosi nazwę wody kapilarnej właściwej. Drugim typem wody kapilarnej jest woda kapilarna przywierająca lub zawieszona, pochodząca z opadu lub spływu powierzchniowego, nie posiadająca łączności z wodą gruntowo-glebową. Duże znaczenie w gospodarce wodnej gleb posiada wznios kapilarny lub podsiąk kapilarny, czyli wysokość słupa cieczy równoważącego ciśnienie kapilarne. W piaskach grubych wysokość ta waha się od 0,5 do 13 mm, podczas gdy w iłach wynosi ponad 3000 mm. Podsiąk ten odgrywa ważną rolę w stabilności zaopatrzenia roślin w wodę, zwłaszcza w uzupełnianiu wody w powierzchniowej strefie korzeniowej z warstw głębszych gleby. Woda ta jest dostępna dla roślin.
(Gleboznawstwo leśne), woda wypełniająca w glebie pory większe od kapilar i przemieszczająca się pod wpływem sił ciężkości nosi nazwę wody wolnej. Nie jest ona związana z cząstkami ani siłami kapilarnymi, ani molekularnymi. Występuje w postaci wody infiltracyjnej (przesiąkającej) i wody gruntowej. Łatwo i szybko przemieszcza się w glebie, jest częściowo dostępna dla roślin.
(Gleboznawstwo leśne), bardzo słaby, przeważnie powierzchniowy, rzadko liniowy wypływ wody podziemnej. Wycieki występują na zboczach dolin lub bezpośrednio w dolinach. Są często widoczne na skalnych stokach.
(Gleboznawstwo leśne), wysięk, to nawilgocenie przypowierzchniowej warstwy terenu przez wodę podziemną. Jest to miejsce nadległe warstwom wodonośnym, bez widocznego odpływu na zewnątrz, stale wilgotne.
(Gleboznawstwo leśne), typ źródła o silnym wypływie. Najczęściej występuje w regionach górskich. Wydajność takiego źródła może być znaczna. Przykładem wywierzyska jest Lodowe Źródło w Dolinie Kościeliskiej i Wywierzysko Olczyskie o wydajności do 1000 l/s. w Tatrach.
(Gleboznawstwo leśne), oznacza stan gleby w którym część lub wszystkie składniki są objete skutkami procesu o nazwie → ługowanie gleby. Przyjęto, że miarą stopnia wyługowania gleby może być → stopień wysycenia kompleksu sorpcyjnego kationami zasadowymi. W Klasyfikacji gleb leśnych Polski [2000] występują typy i podtypy, które w nazwie posiadają to słowo, jak: → czarnoziem wyługowany, → gleba brunatna wyługowana, → czarna ziemia wyługowana.
(Gleboznawstwo leśne), równanie matematyczne ujmujące szybkość opadania cząstek stałych w cieczy w zależności od ich wielkości i lepkości cieczy. Jest on stosowany w laboratoriach gleboznawczych jako wynik prawa Stokes’a ujmujacego podstawy sedymentacji w analizie uziarnienia. Jego postać, to V= 2gr2(d1-d2)/9n, gdzie poszczególne składowe oznaczają: V – szybkość opadania cząstek w zawiesinie (cm x s-2), g – przyspieszenie ziemskie (cm x s-2), r – promień zastępczy sedymentujących cząstek (cm), d1- gęstość sedymentujących cząstek (g x cm-3) , d2 – gęstość cieczy (g x cm-3), n - lepkość cieczy (N x s x m-2).
(Gleboznawstwo leśne), zabagnienie jest powodowane długotrwałym i nadmiernym uwilgotnienia gleby przejawiające się właściwościami gleby, jej morfologią oraz pojawieniem się roślinności bagiennej. Utrzymywanie się zabagnienia inicjuje → proces bagienny, a → proces torfotwórczy prowadzi do powstania cienkiej, a z czasem coraz grubszej warstwy torfu.
(Gleboznawstwo leśne), naturalny proces zwiększający ilość jonów kwasotwórczych w glebie. Pierwotną przyczyną zakwaszania jest kwaśna → skała macierzysta, a także naturalne procesy jak → rozkład, procesy rozkładu szczątków organicznych, → nitryfikacja, → ługowanie gleby i inne. Przyczyny antropogeniczne to wyprowadzanie składników glebowych wraz z plonami, stosowanie nawozów, → imisja w tym → kwaśne deszcze i inne.
(Gleboznawstwo leśne), zapas składników pokarmowych (→ biogeny) w glebie to ich całkowita lub zbliżona do całkowitej ilość w jednostce masy lub objętości. Za taką przyjmuje się nazywać składniki przechodzące do roztworu, gdy do → ekstrakcji jest stosowana → woda królewska. We wcześniejszych opracowaniach stosowano też stężony kwas nadchlorowy zmieszany z kwasem azotowym (→ Atlas gleb leśnych Polski).
(Gleboznawstwo leśne), zasada (według klasycznej teorii Arrheniusa) to związek chemiczny, który po wprowadzeniu do roztworu wodnego, zwiększa stężenie jonów OH- i zmniejsza stężenie jonów H3O+ (zwiększa pH roztworu). Zasadowość gleby jest też określana jako → alkaliczność gleby.
(Gleboznawstwo leśne), zasobność gleby to synonim hasła → zapas składników pokarmowych w glebie.
(Gleboznawstwo leśne), proces gromadzenia soli łatwo rozpuszczalnych w wodzie. Nadmiar soli w glebach (jeżeli występuje) to w poziomach powierzchniowych. Gromadzenie soli w poziomach powierzchniowych jest powodowane podsiąkiem kapilarnym z wód bogatych w te składniki i odparowywanie w procesie zwanym → ewaporacja. Koncentrację soli w glebie może wzmagać nawożenie solami potasu, a także lokalnie w pobliżu jezdni, gdzie sól sodowa jest stosowana w zimowym utrzymani dróg. Przyrost zasolenia powoduje degradację gleby i roślinności. Zjawisko zasolenia gleb na skalę masową występuje w strefach kuli ziemskiej o przewadze parowania nad opadami. Przykładem takich gleb są → sołonczaki, zwierające dużo soli już od powierzchni gleby. Przykłady udokumentowane takich gleb (→ Gleby Europy, wykaz jednostek głównych), w tym gleb zasolonych ze strefy suchego stepu i półpustyni prezentuje → Muzeum Gleb Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie.
(Gleboznawstwo leśne), sztuczny zbiornik wodny, który powstał w wyniku budowy zapory wodnej przecinającej odpływ rzeki. Powstają one częściej w terenach górskich, gdzie koszt budowy jest niższy. Pełnią one wiele funkcji, np. energetyczną i przeciwpowodziową, zaopatrzenia w wodę i rekreacyjną. Utworzenie sztucznego zbiornika wodnego powoduje zmiany lokalnego środowiska naturalnego. Podział zbiorników sztucznych: (1) zbiorniki retencyjne (magazynowanie wody w okresach jej nadmiaru w celu wykorzystania jej w innym okresie), (2) zbiorniki wyrównawcze (funkcjonują dla wyrównania odpływu zbiornika głównego), (3) zbiorniki przepływowe (ich zadaniem jest utrzymanie stałego poziomu piętrzenia), (4) zbiorniki suche (budowane w celu przechwycenia i zmagazynowania większego dopływu), (5) zbiorniki przeciwpożarowe (niewielkie zbiorniki w aglomeracjach miejskich i na terenach z deficytem wody).
« 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 » Wszystkich stron: 13