Lasy Państwowe
Logo Encyklopedii Leśnej
D
Ilość znalezionych haseł: 720

Dynamika biocenoz leśnych

degeneracja i regeneracja biocenoz leśnych

(ekologia lasu, dynamika biocenoz leśnych), degeneracja biocenozy leśnej inicjowana jest zazwyczaj degeneracją fitocenozy (a zwłaszcza drzewostanu), polegającą na wystąpieniu zaburzeń w jej strukturze przestrzennej i składzie gatunkowym. Zaburzenia takie mogą występować w różnych miejscach biochory lub na całej jej powierzchni, a wywoływane bywają różnymi czynnikami naturalnymi i antropogenicznymi. Do naturalnych czynników należą: uszkodzenia powodowane przez śnieg, wiatr czy pożar, a także gradacje owadów, nadmierna presja zwierzyny, czy inwazja obcych gatunków roślin. Do czynników antropogenicznych można zaliczyć: eutrofizację siedlisk leśnych (wynikającą z zanieczyszczenia atmosfery i zwiększonego depozytu biogenów), zmianę stosunków wodnych siedliska, mechaniczne ugniatanie runa i gleby, wprowadzanie gatunków niezgodnych z siedliskiem, upraszczanie składu gatunkowego drzewostanu, nadmierne prześwietlenie drzewostanu czy wreszcie zręby zupełne, których wpływ na fitocenozę leśną jest porównywalny z wpływem uszkodzeń powodowanych przez śnieg lub wiatr. Zaburzeniom struktury przestrzennej i składu gatunkowego fitocenozy nieuchronnie towarzyszą zaburzenia struktury przestrzennej i składu gatunkowego zoocenozy. Regeneracja biocenoz leśnych polega na odtwarzaniu naturalnych układów fito- i zoocenotycznych sprzed wystąpienia zaburzeń, przy czym odbywa się to własnymi siłami biocenozy, która doznała degeneracji. Na przykład na dużej luce spowodowanej przez wiatr – z banku propagul (nasion, zarodników, bulw, kłącz) znajdujących się w glebie i na jej powierzchni oraz docierających z otaczających fragmentów ocalałej fitocenozy odradza się roślinność. Proces ten ma charakter sukcesji wtórnej i trwa w lesie dziesiątki lat. Naturalnej sukcesji roślinności towarzyszy sukcesja innych organizmów. W przypadku zakłóceń powodujących zmiany siedliskowe w znacznej części biochory (odwodnienia, podtopienia, zwiększony depozyt biogenów) powrót biocenozy do poprzedniego stanu może trwać bardzo długo, a nawet okazać się niemożliwy, dopóki zakłócenia te nie zostaną usunięte.

Zobacz więcej...

Podstawy klasyfikacji gleb, kryteria i zasady

degradacja gleby

(gleboznawstwo leśne), wiele procesów i zjawisk pogorszających jej właściwości fizyczne (zniszczenie struktury), biologiczne (zmniejszenie ilości i jakości próchnicy) lub chemiczne (np. zakwaszenie przez wymywania kationów zasadowych wapnia, magnezu, potasu), wpływających niekorzystnie na warunki życia roślin. Wyróżnia się następujące grupy działalności człowieka wpływających na degradację: 1. Wpływ zanieczyszczeń emitowanych do atmosfery, 2. Wpływ składowisk odpadów stałych i płynnych 3. Wpływ eksploatacji kopalin, 4. Wpływ hydrotechniki na pokrywę glebowo-roślinną, 5. Wpływ rolnictwa i agrotechniki na gleby, wody i rośliny, 6. Wpływ turystyki na pokrywę glebowo-roślinną. Zdefiniowano następujące procesy degradacji gleb: (1) wyjaławianie gleby (ługowanie kationów zasadowych Ca i Mg, a przybywa H, Fe), (2) zakwaszanie gleb, (3) pobieranie składników i tworzenie biomasy, (4) intensywna nitryfikacja, (5) humifikacja materii organicznej i obniżenie zawartości próchnicy przez przyspieszoną jej mineralizację, (6) degradacja stosunków wodnych (naturalne obniżenie lustra wody, melioracje mokradeł i osuszanie terenów kopalnianych), (7) erozja – jest procesem geologicznym, który niszczy i wyrównuje powierzchnię ziemi, (8) zanieczyszczanie gleb – odpady budowlane, chemiczne zanieczyszczenie gleb, (9) wprowadzanie do gleby związków chemicznych, które ograniczają i niszczą jej aktywność biologiczną – chemiczne środki ochrony roślin, gazy i pyły przemysłowe, (10) procesy naturalne jak powodzie, tornada, wulkany.

Zobacz więcej...
Kontakt

Szybki kontakt