G
Ilość znalezionych haseł: 688
(Ekologia lasu, ekologiczne funkcje lasu),lasy, pokrywające około 30% lądów, pełnią niezwykle doniosłą funkcję glebotwórczą i glebochronną. Chronią między innymi gleby przed erozją wietrzną i wodną. Szczególną wagę ma zwłaszcza ta ostatnia funkcja, związana bezpośrednio z retencyjnymi właściwościami ekosystemów leśnych, dzięki którym radykalnie zostaje ograniczony powierzchniowy spływ wód opadowych, będący główną przyczyną wodnej erozji gleb. Zresztą gleby leśne są stosunkowo odporne na erozję, ponieważ są gęsto przerośnięte mocnymi systemami korzeniowymi drzew, a ich wierzchnie warstwy są chronione przez runo. Usunięcie lasu, zwłaszcza na większych powierzchniach, skutkuje dramatyczną erozją. Przykładem może być krajobraz basenu Morza Śródziemnego, od wieków przekształcany ręką ludzką, w którym często spotyka się nagie zbocza i wierzchołki gór, pozbawione gleby w następstwie niekontrolowanego wyrębu lasów oraz intensywnego wypasu owiec i kóz.
Zobacz więcej...
(Gleboznawstwo leśne), gleboznawstwo leśne zajmuje się glebami w lasach. Są to gleby o morfologii i właściwościach zbliżonych do naturalnych lub naturalnych, jakich już nie ma na terenach uprawnych. Przykładem są gleby bielicowe i płowe. Obecnie w lasach, a dawniej na terenach uprawnych diagnozowane na podstawie dwóch poziomów → albic i → spodic oraz → luvic i → argic. Obecnie gleby terenów uprawnych diagnozuje się na podstawie jednego poziomu, odpowiednio - spodic w bielicowych i argic w płowych, gdyż poziomy albic i luvic w tych glebach zostały przekształcone w poziom orny. Gleboznawstwo leśne więc dostarcza wzorców gleb które znikają z naszej przestrzeni geograficznej. Bardzo ważnym obszarem badań gleboznawstwa leśnego są wzajemne relacje gleby i roślinności leśnej. Bada ono wpływ roślinności na właściwości gleb i ich rolę w kształtowaniu siedlisk leśnych. Gleboznawstwo leśne wypracowało podstawy racjonalnej klasyfikacji siedlisk w lasach, która dostarcza praktyce leśnej wzorców składów gatunkowych odnawianych drzewostanów. Duże znaczenie dla lasów, a zwłaszcza dla kształtowania składów gatunkowych na odnawianych powierzchniach posiada zdefiniowanie pojęć: → dystroficzna gleba leśna, → oligotroficzna gleba leśna, → mezotroficzna gleba leśna, → eutroficzna gleba leśna.
Zobacz więcej...
(Gleboznawstwo leśne), Gleby bielicowe powstają z różnych utworów skalnych. Na niżu są to najuboższe piaski eoliczne, sandrowe, wodnolodowcowe i rzadziej - powierzchniowo zwydmione piaski różnej genezy. Natomiast w terenach wyżynnych i górskich, gleby bielicowe powstają ze zwietrzeliny skał bezwęglanowych, granitów, gnejsów, kwarcytów, piaskowców kwarcytowych i piaskowców bezwęglanowych. W wyższych położeniach górskich, głównie Karpat, za sprawą klimatu, skałami macierzystymi gleb bielicowych są również te same utwory fliszowe (piaskowce magurskie, godulskie, istebniańskie i łupki ilaste), które w niższych położeniach tworzą gleby brunatne. Gleby bielicowe mają dobrze wykształcony, czyli zróżnicowany na poziomy genetyczne profil. Morfologię tej gleby można przedstawić poziomami: O-Of-Oh–AE–Ees–Bhfe–BC–C. W ich budowie wyróżnia się poziom organiczny Of, Oh lub Ofh oraz poziom mineralno próchniczny A lub jego brak. Pod tymi poziomami występują poziomy diagnostyczne → albic, Ees i → spodic, Bhfe lub albic i → glejospodic, Bhfegg (→ fotografia). Głębsze poziomy są zróżnicowane w zależności od tego, czy gleba powstała w warunkach terenowych suchych lub świeżych albo wilgotnych lub mokrych. Są to gleby kwaśne, silnie kwaśne i bardzo silnie kwaśne. Uziarnienie gleb bielicowych jest związane z geologią terenu. Na nizinach są to na ogół słabo szkieletowe i bezszkieletowe piaski luźne i żwiry. W górach natomiast są to gliny lekkie i średnie, a sporadycznie również ciężkie, oraz silnie szkieletowe. Podtypy gleb bielicowych i kryteria ich wydzielania przedstawia rysunek. Właściwości biogeochemiczne gleb bielicowych dzielą je wyraźnie na dwie grupy. Dystroficzne, oligotroficzne i mezotroficzne gleby bielicowe nizin i wyżyn, oraz mezotroficzne i sporadycznie eutroficzne gleby bielicowe gór. W terenach nizinnych i wyżynnych są to siedliska borów i borów mieszanych, a sporadycznie także lasów mieszanych. Siedliska z glebami glejo-bielicowymi i glejo-bielicami są wariantami wilgotnymi, tak w terenach nizinnych jak i górskich. W terenach wyższych położeń górskich większość gleb bielicowych pomimo wysokiego trofizmu, ze względu na wysokość nad poziom morza i ostry klimat stanowią siedliska boru mieszanego górskiego, boru górskiego i boru wysokogórskiego. Najuboższe, dystroficzne gleby bielicowe terenów nizinnych, tworzące dystroficzne siedliska borów, kształtują potencjalne zbiorowiska borów sosnowych (Leucobryo – Pinetum, Peucedano - Pinetum i Empetro nigri - Pinetum). Oligotroficzne siedliska borów mieszanych to potencjalne zbiorowiska uboższych wariantów boru mieszanego z dębem bezszypułkowym (Quercetum petraeae – Pinetum), a w warunkach wilgotnych podzespół trzęślicowy kontynentalnego boru mieszanego (Querco roboris - Pinetum molinietosum). Mezotroficznym siedliskom borów mieszanych i lasów mieszanych odpowiadają bogatsze warianty kontynentalnego boru mieszanego (Querco - roboris Pinetum typicum), wyżynny jodłowy bór mieszany (Abietetum polonicum typicum forma uboższa), kwaśna buczyna niżowa (Luzulo pilosae - Fagetum typicum), acidofilny subatlantycki las bukowo – dębowy (Fago-Quercetum petraea typicum). Wilgotniejsze siedliska w odmianie mezotroficznej gleb bielicowych zajmuje podzespół trzęślicowy kontynentalnego boru mieszanego (Querco roboris - Pinetum molinietosum). W reglu dolnym gleby bielicowe najczęściej odpowiadają potencjalnym zbiorowiskom dolnoreglowego boru jodłowo - świerkowego (Abieti - Piceetum montanum), a w wyższych położeniach górskich - zachodniokarpackiej i sudeckiej świerczynie górnoreglowej (Plagiothecio - Piceetum tatricum i P. hercynicum). Morfologię i pełną dokumentację tych gleb prezentuje → Atlas gleb leśnych Polski i → Muzeum Gleb.
Zobacz więcej...
(Gleboznawstwo leśne), Gleby brunatne wytwarzają się z glin zwałowych, piasków na glinie, piaskowców i łupków fliszowych, cięższych piasków polodowcowych, lessu. Rzadziej spotykane profile tych gleb są wytworzone z iłów, starych aluwiów. Gleby brunatne mają dobrze wykształcony, czyli zróżnicowany na poziomy genetyczne profil. Posiadają poziom A o różnej miąższości. W głównej części profilu pod poziomem próchnicznym występuje poziom diagnostyczny → cambic. Jest to poziom wcześniej zwany poziomem brunatnienia, w którym przebiega proces brunatnienia i dominuje barwa brunatna. Poziom cambic przechodzi w podłoże skalne (→ fotografia). Morfologię gleby brunatnej można przedstawić poziomami: Ol–A–Bbr–Cca lub C. Uziarnienie gleb brunatnych jest zróżnicowane od piasków gliniastych do glin ciężkich i iłów. Są to utwory od bezszkieletowych do silnie szkieletowych. Gleby brunatne górskie wykazują zdecydowanie wyższą zawartość części szkieletowych od gleb brunatnych nizinnych i wyżynnych, pozostałe cechy nie są tak bardzo zróżnicowane. Odczyn gleb brunatnych waha się od słabo kwaśnego do zasadowego, a V od poniżej 20 do około 100% z dużym zróżnicowaniem w zależności od podtypu (→ rysunek). W profilu mogą występować węglany. Odmiany oglejone gruntowo lub opadowo mogą wystąpić we wszystkich podtypach. Na podstawie obecności i miąższości poziomu A, uwzględniając → stopień wysycenia kompleksu sorpcyjnego kationami zasadami V, a także ewentualną obecność poziomów (proto)albic o i (proto)spodic wyróżnia się następujące podtypy gleb brunatnych: właściwe, szarobrunatne, wyługowane, kwaśne i bielicowe (→ rysunek). Właściwości biogeochemiczne gleb brunatnych kwalifikują je do odmian od mezotroficznych poprzez eutroficzne do hipertroficznych. Odmiany eutroficzne i hipertroficzne gleb brunatnych tworzą siedliska lasu świeżego, lasu wyżynnego i lasu górskiego. Odmiany mezotroficzne natomiast to siedliska lasu mieszanego świeżego i lasu mieszanego górskiego, a w wyższych położeniach górskich – boru mieszanego i boru górskiego. Najbogatsze troficznie podtypy gleb brunatnych to jest szarobrunatne i brunatne właściwe zaliczane do gleb hipertroficznych spełniają wymogi jaworzyny górskiej z Lunaria rediviva (Lunario – Aceretum), a na niżu najżyźniejszych odmian grądu (Galio- i Tilio-Carpinetum). Odmianom gleb eutroficznych tworzących siedliska lasu odpowiadają najczęściej grądy (typowy, niski i wyżynny) (Tilio – Carpinetum), żyzne buczyny, niżowa (Melico – Fagetum), karpacka (Dentario glandulosae – Fagetum) i sudecka (Dentario enneaphyllidis – Fagetum). Odmianom mezotroficznym gleb brunatnych i siedliskom lasu mieszanego odpowiadają najczęściej uboższe formy grądów (Tilio - Carpinetum typicum calamagrostietosum) oraz kwaśne buczyny górskie (Luzulo nemorosae – Fagetum) i niżowe (Luzulo pilosae – Fagetum). Morfologię i pełną dokumentację tych gleb prezentuje → Atlas gleb leśnych Polski i → Muzeum Gleb.
Zobacz więcej...
« 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 »
Wszystkich stron: 46
