P
Ilość znalezionych haseł: 1855
(Gleboznawstwo leśne), grupa skał magmowych wylewnych kwaśnych. Jej odpowiednikiem w skałach magmowych głębinowych jest granit. Mają barwę szarą, zielonkawą, czerwonawą pochodzącą od barwy ciasta skalnego. Posiadają strukturę porfirową, dzielą się na odmianę z kwarcem i bez kwarcu. Prakryształy kwarcu, skaleni, czasem biotytu, amfiboli i piroksenów tkwią w cieście skalnym. Niektóre zawierają geody agatowe. W Polsce występują na Dolnym Śląsku, koło Krzeszowic, często są spotykane w formie głazów narzutowych na Niżu Polskim. Przydatność glebotwórcza zbliżona do granitu, nieco łatwiej wietrzeje tworząc pokrywy kamieniste. Właściwości gleby wytworzonej z porfiru prezentuje → Atlas gleb leśnych Polski, profil nr 107.
Zobacz więcej...
(botanika, ekologia geografia roślin), specyficzna grupa organizmów, które powstały na skutek wytworzenia trwałej symbiozy między cudzożywnym grzybem i samożywnym glonem. Do niedawna traktowane były w systematyce jako oddzielna gromada Lichenes w obrębie królestwa roślin. Obecnie zaliczane są do grzybów i uznawane za grzyby lichenizowane, czyli takie, które mają zdolność tworzenia symbiozy z glonami. Synonimem nazwy porosty jest określenie grzyb lichenizowany. Komponenta grzybowego nazywa się mikrobiontem. U 98% porostów występuje grzyb należący do workowców (Ascomycota), u pozostałych – do grzybów niedoskonałych (Deuteromycota) i podstawczaków (Basidiomycota). Partnerem autotroficznym, czyli fotobiontem, są zielenice z klasy Chlorophyaceae (około 90% gatunków) lub sinice (Cyanobacteria, Cyanophyta), które są organizmami prokariotycznymi (nie mają wykształconego jądra). Porosty rozmnażają się wegetatywnie przez fragmentację plechy oraz wyrostki (izydia) i urwistki (soredia). Generatywnie rozmnaża się tylko komponent grzybowy, czego przejawem jest tworzenie owocników. Znanych jest około 13 500 gatunków porostów, z czego w Polsce stwierdzono około 1600.
Zobacz więcej...
(botanika leśna, systematyka roślin), w dawnych systemach gromada w królestwie roślin, obecnie grupa ekologiczna, a nie taksonomiczna, obejmująca organizmy żyjące w związku grzyba (mikobionta) z jednym bądź wieloma fotosyntetyzującymi partnerami (fotobiontami) należącymi do zielenic z klasy Chlorophyaceae lub sinic. U około 97% gatunków porostów komponentami grzybowymi są workowce, a u pozostałych – podstawczaki z klasy pojedynczo-podstawowych oraz „grzyby niedoskonałe”. Miejsce porostów w systemie jest uwarunkowane przez gatunek grzyba. Z tego punktu widzenia porosty są grzybami, które mają zdolność do wchodzenia w związki z glonami. Proces powstawania porostów nazywa się lichenizacją, a synonimem słowa „porost” jest „grzyb lichenizowany”. Relacje między komponentami w plechach porostów mogą być różne (symbioza, pasożytnictwo, endosaprofityzm itp.), jednak według obecnych poglądów są one zdecydowanie bliższe pasożytnictwu (glonopasożytnictwo) niż symbiozie. Plechy porostów mają rozmaite formy (nitkowate, krzaczkowate, listkowate, skorupiaste oraz, wzniesione, zwisające i płożące). Ze względu na budowę anatomiczną wyróżnia się dwa typy plech: homeomeryczną, czyli niewarstwowaną (obydwa komponenty są rozmieszczone równomiernie na całej grubości) oraz heteromeryczną (zróżnicowanie na warstwy: korę górną zbudowaną ze zwartych strzępek grzyba, warstwę glonową, w której między strzępkami grzyba znajdują się glony i warstwę miąższową utworzoną z luźno ułożonych strzępek grzyba). Czasami wykształca się także warstwa dolna. Porosty rozmnażają się wegetatywnie przez fragmentację plechy oraz wyrostki i urwistki. Generatywnie rozmnaża się tylko grzyb. Jedną z innych cech organizmów należących do tej grupy jest zdolność do produkcji specyficznych kwasów porostowych, będących wtórnymi metabolitami pochodnymi kwasów tłuszczowych i fenoli. Obecność określonych kwasów porostowych jest często charakterystyczną cechą poszczególnych gatunków, którą wykorzystuje się dla celów diagnostycznych w metodzie reakcji barwnych i chromatografii cienkowarstwowej. Porosty są jednym z najlepszych biowskaźników czystości atmosfery i dlatego znajdują zastosowanie w bioindykacji stanu aerosanitarnego. W świecie znanych jest około 13 500 gatunków porostów, a w Polsce – 1738.
Zobacz więcej...
« 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 »
Wszystkich stron: 124
