Lasy Państwowe
Logo Encyklopedii Leśnej
Ilość znalezionych haseł: 32

Siedliskoznawstwo leśne

Puszcza Knyszyńska

(siedliskoznawstwo leśne), Puszcza Knyszyńska znajduje się w północno-wschodniej Polsce na terenie województwa podlaskiego, na pograniczu powiatów białostockiego (gminy: Dobrzyniewo Duże, Czarna Białostocka, Wasilków, Supraśl, Gródek, Zabłudów, Michałowo) i sokólskiego (gminy: Ja-nów, Sokółka, Szudziałowo, Krynki oraz Suchowola, Dąbrowa Białostocka i Sidra). Do jej obszaru należą także tereny w południowej części powiatu hajnowskiego (gmina Narew) oraz południowo-wschodniej cz. monieckiego (gminy Knyszyn, Jasionówka) Granice współczesne DOL Puszcza Knyszyńska należy wyznaczać z uwzględnieniem są-siedztwa Puszczy Białowieskiej obejmującej tereny położone na południe, po lewej stronie rzeki Narew. Falińskim (1968) z uwzględnieniem między innymi następujących uzupełnień - zachodnią granicę stanowi droga nr 685 na odcinku Narew - Nowosady – Pasieczniki Duże z pominię-ciem zurbanizowanego obszaru miasta Hajnówki. Granice północna (rzeka Narew, połu-dniowy brzeg zbiornika Siemianówka, który nie jest w granicach DOL) i południowa (we wschodniej jej części jest rzeka Policzna) w znacznej mierze pokrywają się z granicami mezoregionu przyrodniczo-leśnego PB (II.16). Pozostała część granicy południowa biegnie z Pasiecznik Dużych na wschód lokalnymi drogami przez Piaski – Długi Bród do Wiluk i rzeki Policznej. Do różnych opracowań i celów badawczych granica południową DOL Puszcza Białowieska może być jednak przyjmowana z godnie z przebiegiem granicy obrębu Starzyna z Nadleśnic-twa Hajnówka, która jest jednak mniej wyraźna w terenie od wyżej zaproponowanej na od-cinku Pasieczniki Duże – rzeka Policzna w okolicy miejscowości Wiluki; jednak wyznaczona na wielu mapach i przyjęta w wielu opracowaniach. Nazwa na mapie 'Polska mapa krajobrazowa' terenów leśnych w wschodniej (środkowej) części podlaskiego, na wschód i płn.-wsch. od Białegostoku Puszcza wsch.-zach. do 80 km. – płn - płd. 40 km Puszcza Knyszyńska rozciąga się do 80 km w kierunku płn.-zach. – płd.-wsch.-zach., oraz do 40 km w kierunku wsch.-zach. PK Puszczy Knyszyńskiej W regionalizacji fizycznogeograficznej Puszcza Knyszyńska to tereny zaliczone do mezore-gionu Wysoczyzny Białostockiej (843.33) oraz w części płn. do mez. Wzgórz Sokólskich (843.34). W regionalizacji przyrodniczo-leśnej 2010 są to tereny w granicach mezoregionu Puszczy Knyszyńskiej (II.15). Północna oraz południowa część puszczy znajduje się na Wy-soczyźnie Białostockiej (II.14). Pow. wg Sokołowskiego (Sokołowski, 2006) 114 tys. ha W przyjętych granicach jest to obszar o powierzchni …….. km2, z czego …% zajmują lasy. Wśród gruntów uznanych za lasy i tereny seminaturalne około ……% to lasy mieszane. Lasy iglaste zajmują ………..%, liściaste ….% a pozostałe …..%. Na omawianym terenie ….% lasów jest w zarządzie RDLP Białystok, nadleśnictwa: Czarna Białostocka – cz. płd., Knyszyn – cz. płn.-wsch., Supraśl – bez cz. płn.-wsch., Krynki – cz. płd., Dojlidy – cz. płn.-wsch., Zednia – bez cz. płd.-zach. oraz Waliły.  

Zobacz więcej...

Fitosocjologia

brzezina bagienna

(botanika leśna, fitosocjologia), zespół leśny w typie boru mieszanego bagiennego o nazwie naukowej Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis Libbert 1933, z klasy Vaccinio-Piceetea, rzędu Piceetalia excelsae i związku Dicrano-Pinion, występujący w północno-zachodniej części Polski. Zasiedla zagłębienia terenu o wysokim poziome wód gruntowych, na podłożu piaszczystym lub piaszczysto-gliniastym z powierzchniową warstwą torfu typu przejściowego lub murszu; często są to brzegi zatorfionego zagłębienia, w którego centrum występuje bór bagienny. Czasami brzezina bagienna jest zespołem samodzielnie zajmującym płytkie zagłębienia albo wchodzi w kompleks z olsami lub acydofilnymi lasami brzozowo-dębowymi. Najczęściej występuje na glebach torfowych torfowisk przejściowych. Drzewostan niemal czysto brzozowy z wyraźną przewagą brzozy omszonej nad brodawkowatą; w domieszce zwykle olsza czarna i sosna. Warstwa krzewów dobrze rozwinięta zwykle z udziałem kruszyny, podrostu brzóz, wierzby uszatej oraz miejscami woskownicy europejskiej. Warstwa zielna zróżnicowana w zależności od wilgotności gleby, w miejscach podtopionych zdominowana przez trawy – trzęślicę modrą i trzcinnik lancetowaty, natomiast w miejscach bardziej suchych ma postać krzewinkową z borówką czarna, brusznicą, borówką bagienną, bagnem zwyczajnym, oprócz których występują między innymi: widłak jałowcowaty, nerecznice – szerokolistna i krótkoostna oraz śmiałek pogięty. W miejscach podtopionych występują torfowce oraz płonnik pospolity; ponadto częste są mchy spotykane w innych zbiorowiskach borowych, takie jak: rokiet pospolity, gajnik lśniący i  płonnik strojny.

Zobacz więcej...

Środowiskowe zagrożenia drzew i drzewostanów

niedobór wody

(Ekologia lasu, środowiskowe zagrożenia drzew i drzewostanów), susze letnie wynikają z ujemnego bilansu wodnego gleby, przez co jej wilgotność zmniejsza się poniżej krytycznej - około 30% zawartości wody w odniesieniu do suchej masy gleby. Tej krytycznej wilgotność gleby odpowiada jej potencjał wodny rzędu -0,2 MPa. Głównymi przyczynami suszy glebowej są zbyt małe opady i zbyt szybki odpływ wody z jednej strony, a zbyt intensywne parowanie z drugiej. Glebę osusza zarówno parowanie bierne (ewaporacja), jak i parowanie czynne (transpiracja). Drzewa pobudzane do intensywnej transpiracji w czasie suszy nie znajdują dostatecznej ilości wody w glebie, co z kolei wywołuje deficyt wodny w ich tkankach. Stres wywołany suszą zaczyna się u większości naszych drzew już przy utracie 5% wody tkankowej. Szparki zamykają się gdy deficyt wysycenia tkanek wodą zbliża się do 18%. Przy jego wzroście do około 33% występują subletalne zmiany odwracalne. Powyżej tego progu zmiany są już nieodwracalne, a przy około 65% deficytu następuje śmierć tkanek. Rekcje fizjologiczne u drzew w czasie suszy polegają m. in. na: zamykaniu aparatów szparkowych, zmniejszeniu intensywność wymiany gazowej, spadku aktywności peroksydazy i wzroście zawartości proliny w komórkach oraz znacznym wzroście wydzielania proliny i węglowodanów z korzeni. Deficyt wodny w tkankach roślinnych prowadzi do zmniejszenia objętości komórek, zwiększenia koncentracji soków komórkowych i stopniowej dehydratacji protoplazmy. Właściwie zmniejszenie potencjału wodnego (zawartości wody) ma wpływ na wszystkie procesy życiowe w komórkach. Między innymi zatrzymany zostaje wzrost komórek i synteza białek, rozpoczyna się proces więdnięcia. Wzrastająca w czasie więdnięcia koncentracja roztworów komórkowych powoduje zahamowanie procesów fotosyntezy i oddychania. Centralna wakuola rozpada się na liczne drobne. Naruszeniu ulega struktura błon komórkowych. Z tego stadium możliwy jest jeszcze powrót do normalnego funkcjonowania komórek, szczególnie w przypadku stosunkowo odpornych komórek zarodkowych. Silne uszkodzenie (dezintegracja) błon powoduje jednak nieodwracalne zmiany i śmierć komórek. Stres suszy przyśpiesza m. in. opadanie liści i igieł oraz dojrzałość generatywną i starzenie się drzew. Wśród mechanizmów obronnych uruchamianych przez drzewa w czasie suszy, a prowadzących do obniżenia krytycznej granicy dehydratacji protoplazmy, na szczególną uwagę zasługują: regulacja transpiracji, wzrost ciśnienia osmotycznego oraz intensyfikacja metabolizmu azotu. Zamykanie aparatów szparkowych, (najpierw częściowo, potem całkowicie) jest niezmiernie ważnym mechanizmem obronnym. Ograniczeniu transpiracji towarzyszy wzrost zawartości ABA (kwasu abscyzynowego) w aparacie asymilacyjnym i drewnie. Przy dłużej utrzymującej się suszy szparki są stale zamknięte, a transpiracja odbywa się tylko poprzez kutikulę. Wzrost ciśnienia osmotycznego w komórkach drzew wynika nie tylko z ubytku wody w tkankach, leczy także z syntezy osmotycznie czynnych substancji (zwłaszcza cukrów), pełniących jednocześnie funkcje ochronne. Wzrost ciśnienia osmotycznego zwiększa zdolność pobierania i utrzymania wody w tkankach, co przez pewien czas pozwala na utrzymanie normalnych funkcji życiowych. Jednakże przy nasileniu suszy wzrost ustaje, a okres wegetacyjny ulega skróceniu. Kiedy turgor komórek spada, w pędach i korzeniach drzew uruchamiana jest synteza związków azotowych, niezbędnych do produkcji licznych związków, chroniących je przed zbyt szybkim uszkodzeniem protoplazmy i błon komórkowych. Mróz powoduje dehydratację (odwodnienie) plazmy podobnie jak susza atmosferyczna i glebowa. W czasie długotrwałych mrozów drzewa nie mogą pobierać wody z zamarzniętej gleby. Przez jakiś czas mogą wprawdzie korzystać z wody zawartej w pniu i gałęziach, jednak kiedy i ona zamarznie wówczas nawet dobrze wykształcone igły i młode pędy są narażone na usychanie. Na suszę fizjologiczną wynikającą z zamarzania gruntu narażone są między innymi drzewa rosnące na obrzeżu cieków i zbiorników wodnych, odznaczające się ponad przeciętnymi wymaganiami względem wody. Susze mrozoweg nękają drzewa iglaste zwłaszcza na północnej i górnej granicy lasu, gdzie wskutek zbyt krótkiego okresu wegetacyjnego nie ma on dość czasu na prawidłowe wykształcenie skórki i kutikuli na igłach, a korowiny na pędach. W konsekwencji zimowa transpiracja jest zbyt intensywna, co przy ograniczonym pobieraniu wody prowadzi do usychania igieł, pędów i całych drzew.

Zobacz więcej...
Kontakt

Szybki kontakt