borodziej próchnik

(entomologia leśna), Ergates faber (Linnaeus, 1767), chrząszcz z rodz. kózkowate (Cerambycidae). Występuje głównie w Europie wschodniej i środkowej, na Kaukazie, w północnej Afryce, Azji Mniejszej i Syrii. W Polsce rzadki gatunek występujący w ubogich borach sosnowych. Żeruje głównie na sośnie, rzadziej na innych gatunkach drzew iglastych. Zasiedla martwe, wilgotne i zdrowe drewno, w partii odziomkowej drzewa stojącego oraz pniaki. Spotykany również na wilgotnych drewnianych elementach budynków znajdujących się tuż przy gruncie, a także zasiedla drewniane słupy i podkłady kolejowe. Jeden z największych chrząszczy w Polsce, osiąga długość 23-65 mm. Dymorfizm płciowy: samice ciemnobrunatne lub czarne, czułki krótsze niż długość ciała, przedplecze węższe od nasady i jest silnie pomarszczone, zaś samce brunatnoczerwone, czułki dłuższe od długości ciała, przedplecze równe szerokości pokryw, gęsto punktowane. Larwa żółtobiała dorastająca do 120 mm długości. Rójka odbywa się od połowy czerwca do połowy sierpnia o zmroku i w nocy, gdy temperatura wynosi powyżej 22 st. C. Samica składa jaja w spękania kory lub drewna w ilości nawet do 320 sztuk. Larwa w początkowym etapie żerowania drąży chodnik w korze lub drewnie. Chodnik szerokości nawet do 30 mm wypełniony długimi wiórkami i walcowatymi ekskrementami.  Chodniki usadowione w części bielastej drewna, zachowując czasem jedynie cienką warstwę zewnętrzną.  Znana jest szczegółowa zależność rozwoju larw od temperatury, gdzie próg rozwoju wynosi 10 – 37 st. C. W zależności od warunków ważnych do rozwoju tj. temperatura i wilgotność, rozwój może trwać od trzech do dwunastu lat. Przed przepoczwarczeniem się larwa sporządza kolebkę poczwarkową w części nadziemnej drzewa lub pod powierzchnią gruntu . Przepoczwarczenie odbywa się w lipcu lub sierpniu. Chrząszcze wygryzają się owalnymi otworami wyjściowymi. Dorosły chrząszcz potrafi dożyć nawet 40 dni. Z uwagi na rzadkość występowania nie powoduje znaczących szkód. Jedynie w miejscach gdzie występuje liczniej może powodować uszkodzenia w konstrukcjach drewnianych. Ponadto przyczynia się do szybszego rozkładu pniaków. Gatunek chroniony. 

ŹRÓDŁO (AUTOR)

Kolk A., Kinelski S., i Starzyk J. R. 1996. Atlas szkodliwych owadów leśnych. Multico Oficyna Wydawnnicza

 

Publikacje powiązane tematycznie

Dominik J., Starzyk J.R. 2004. Owady uszkadzające drewno. PWRiL