smużka stepowa (Sicista subtillis)

gatunek niewielkiego gryzonia z podrodziny smużkowatych (Sicistinae) w rodzinie skoczkowatych (Dipodidae). Pod względem morfologicznym bardzo podobna do smużki leśnej, trochę od niej mniejsza (długość ciała do 7 cm), bardziej kontrastowo ubarwiona, ze stosunkowo krótszym ogonem (< 8,5 cm). Ubarwienie grzbietu szarobure z żółtawym lub ochrowo-rudym odcieniem, wzdłuż grzbietu wyraźna czarna pręga. Ogon bardzo długi, co najmniej długości ciała lub dłuższy (110-130 % długości ciała), ale krótszy niż u smużki leśnej, dwubarwny – z wierzchu szary, od strony brzusznej białawy. Uszy krótkie, ciemnobure lub prawie czarne, z jasnym brzegiem. Pyszczek lekko wydłużony, górna warga bez pionowego rozcięcia. Stopy stosunkowo krótkie (< 1,6 cm), białawe. U samic 4 pary sutków. Zębów 18, wzór zębowy 1013/1003. Pokarm w dużym stopniu zwierzęcy – dominują owady. W pożywieniu również owoce, nasiona, pączki drzew i krzewów, zielone części roślin, kłącza. Dzienne zapotrzebowanie pokarmowe wysokie (50–100 % masy ciała). Gatunek stepowy, charakterystyczny też dla lasostepu i półpustyni. Występuje również w zbiorowiskach trawiastych, agrocenozach, otwartych lasach i zadrzewieniach śródpolnych. W Polsce bardzo rzadka - nieliczne stanowiska we wschodniej części kraju na Lubelszczyźnie. W przeciwieństwie do smużki leśnej preferuje tereny otwarte, murawy kserotermiczne, suche zarośla. Aktywna o zmierzchu i przed wschodem słońca. Żyje w norach wykopanych przez inne drobne ssaki oraz wykorzystuje różne rodzaje naturalnych schronień. Hibernuje (X-V). W okresie letniej aktywności może zapadać w torpor (nawet kilkudniowy). Rozród powolny, dopiero w drugim roku życia. Sezon rozrodczy od maja. Tylko jeden miot w roku (dwa mioty w życiu samicy), liczba młodych 4-5(7) (urodzenia w czerwcu). Młode rodzą się nagie i ślepe. Długość życia ponad 3 lata. Polska populacja izolowana poza zwartym zasięgiem. Gatunek objęty ochroną gatunkową ścisłą. W polskiej czerwonej księdze zwierząt jako gatunek zagrożony (EN), według IUCN gatunek najmniejszej troski (LC). Na świecie spadek liczebności.

ŹRÓDŁO (AUTOR)

Cserkész T., Kennerley R. 2017. Sicista subtilis (errata version published in 2018). The IUCN Red List of Threatened Species 2017: e.T91934441A123795199. https://dx.doi.org/10.2305/IUCN.UK.2017-3.RLTS.T91934441A22204448.en

Jurczyszyn M., Zgrabczyńska E. 2004: Smużka stepowa Sicista subtilis (Pallas, 1733), W: P. Adamski, R. Bartel, A. Bereszyński, A. Kepel, Z. Witkowski (red.), Poradniki ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000 – podręcznik metodyczny. T. 6: Gatunki zwierząt (z wyjątkiem ptaków): 454-456. Ministerstwo Środowiska, Warszawa.

Bogdanowicz W., Chudzicka E., Pilipiuk I., Skibińska E. (red.) 2014. Fauna Polski. Charakterystyka i wykaz gatunków. Muzeum i Instytut Zoologii Polskiej Akademii Nauk, Warszawa.

Głowaciński Z. (red.) 2001. Polska czerwona księga zwierząt. Kręgowce. PWRiL, Warszawa.

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt. Dz. U. z 2016 r. poz. 2183

Publikacje powiązane tematycznie

Atlas ssaków Polski. Instytut Ochrony Przyrody PAN, Kraków https://www.iop.krakow.pl/ssaki/gatunki

Bogdanowicz W., Chudzicka E., Pilipiuk I., Skibińska E. (red.) 2014. Fauna Polski. Charakterystyka i wykaz gatunków. Muzeum i Instytut Zoologii Polskiej Akademii Nauk, Warszawa.

Cichocki W., Ważna A., Cichocki J., Rajska E., Jasiński A., Bogdanowicz W. 2015. Polskie nazewnictwo ssaków świata. Muzeum i Instytut Zoologii Polskiej Akademii Nauk, Warszawa.

Głowaciński Z. (red.) 2001. Polska czerwona księga zwierząt. Kręgowce. PWRiL, Warszawa.

Mitchell-Jones A. J., Amori G., Bogdanowicz W., Kryštufek B., Reijnders P. J. H., Spitzenberger E., Stubbe M., Thissen J. B., Vohralik V., Zima J. (eds.) 1999. Atlas of European mammals. Academic Press, London.

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt. Dz. U. z 2016 r. poz. 2183

Wilson D. E., Reeder D-A M. (eds.) 2005. Mammal species of the World. A taxonomic and geographic reference. Johns Hopkins University Press, Baltimore. https://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/

smużka stepowa (Sicista subtillis)

Zdjęcia

Rysunki

Tabele

Mapy

Filmy

Pliki

Indeks alfabetyczny:

Indeks tematyczny:

Zgłoś uwagę do hasła

Szybki kontakt